“Giảm 50% dB” hay “Còn 50 dB”?
Hai cách nói này nghe có vẻ giống nhau nhưng về mặt kỹ thuật hoàn toàn khác nhau. Trong đánh giá hiệu quả cách âm, không thể dùng phần trăm một cách tùy ý để thay thế cho một giá trị dB đo được.
Vì sao cách nói “giảm 50% độ ồn” dễ gây hiểu nhầm?
Trong quảng cáo cách âm, có thể bắt gặp những câu như: “giảm 50% tiếng ồn”, “giảm 70% độ ồn”, “cách âm 80%”.
Vấn đề nằm ở chỗ người đọc không biết con số đó được tính từ đâu, đo bằng thiết bị nào, tại vị trí nào và trước hay sau khi thi công.
Quan trọng hơn, 50% không phải là 50 dB. Đây là hai cách biểu diễn hoàn toàn khác nhau.
Cần phân biệt “tỷ lệ phần trăm” với “giá trị đo”
Nếu một công trình được công bố là “giảm 50% độ ồn”, người đọc vẫn chưa biết tiếng ồn thực tế sau thi công là 30 dB, 40 dB, 50 dB hay 60 dB.
Trong khi đó, một kết quả như “đo được 52 dB(A) tại vị trí X, trong điều kiện Y” lại là một thông tin có thể kiểm tra và đối chiếu.
“50%” và “50 dB” không phải là một
Cách nói không đủ thông tin
Giảm 50%Không cho biết giá trị dB ban đầu, giá trị dB sau khi xử lý và phương pháp xác định tỷ lệ phần trăm.
Vì vậy người đọc rất khó dùng thông tin này để nghiệm thu một công trình.
Cách nói có thể kiểm chứng
50 dB(A)Đây là một giá trị mức áp suất âm thanh có thể được ghi nhận bằng phép đo trong những điều kiện xác định.
Khi báo cáo kết quả cần ghi rõ vị trí đo, thời điểm, nguồn âm, điều kiện đo và thiết bị/phương pháp.
dB không phải thang đo tuyến tính thông thường
Decibel (dB) là đơn vị biểu diễn theo thang logarit. Vì vậy, không thể hiểu đơn giản rằng:
Đây là cách suy luận sai.
Ví dụ, nếu một vị trí có mức âm thanh đo được 70 dB(A) trước khi xử lý và sau khi thi công đo được 55 dB(A), thì điều quan trọng cần công bố là kết quả đo trước và sau cùng với điều kiện đo.
Chênh lệch mức đo là:
Đây là cách trình bày trực tiếp hơn nhiều so với câu “giảm X% tiếng ồn”.
Một công trình cách âm cần có mục tiêu đo được
Khi khách hàng nói: “Tôi muốn phòng yên hơn”, đó mới chỉ là mong muốn.
Khi khách hàng nói: “Tôi muốn mức ồn tại vị trí đo không vượt quá 50 dB(A)”, yêu cầu đã trở thành một mục tiêu kỹ thuật cụ thể hơn.
Hãy công bố “trước bao nhiêu – sau bao nhiêu”
| Nội dung | Cách nói mơ hồ | Cách trình bày có giá trị hơn |
|---|---|---|
| Mức độ ồn | Giảm 50% tiếng ồn | Đo hiện trạng: 70 dB(A) |
| Kết quả | Giảm rất nhiều | Đo sau hoàn thiện: 55 dB(A) |
| Chênh lệch | Không rõ | 70 → 55 dB(A), chênh lệch 15 dB |
| Điều kiện đo | Không nêu | Ghi rõ nguồn âm, vị trí đo, thời gian và phương pháp |
Có nên nói “sai số cho phép ±5 dB”?
Đây là điểm cần nói chính xác. Không nên mặc định mọi phép đo âm thanh đều có một sai số cố định là ±5 dB.
Kết quả đo thực tế có thể chịu ảnh hưởng bởi thiết bị, hiệu chuẩn, vị trí microphone, điều kiện môi trường, tiếng ồn nền, nguồn âm, thời gian đo và phương pháp đo.
±5 dB nên được hiểu thế nào?
Nếu một hồ sơ nghiệm thu hoặc thỏa thuận kỹ thuật quy định rõ dung sai ±5 dB, thì dung sai đó phải được ghi thành điều kiện nghiệm thu của công trình.
Không nên lấy “±5 dB” làm một con số mặc định cho mọi trường hợp đo âm thanh.
Muốn nói bằng con số, phải có quy trình đo
Đo hiện trạng
Ghi nhận mức âm trước khi thi công tại các vị trí được xác định.
Xác định mục tiêu
Ví dụ: mục tiêu thiết kế hoặc nghiệm thu là ≤ 50 dB(A) tại vị trí đã thống nhất.
Thiết kế cấu tạo
Lựa chọn vật liệu, độ dày, mật độ, số lớp, khe kỹ thuật, liên kết và xử lý đường truyền âm.
Đo sau hoàn thiện
Thực hiện phép đo lại theo điều kiện và phương pháp đã xác định trong hồ sơ kỹ thuật.
Một báo cáo tốt nên cho khách hàng thấy điều gì?
Ví dụ cách trình bày
Đây chỉ là ví dụ minh họa cách trình bày dữ liệu, không phải số liệu nghiệm thu của một công trình cụ thể.
“Giảm 15 dB” và “còn 50 dB” cũng là hai thông tin khác nhau
Giả sử mức ồn ban đầu là 65 dB(A).
Nếu sau xử lý còn 50 dB(A), chúng ta có thể nói rằng mức đo đã thay đổi:
Chênh lệch mức đo là 15 dB.
Vì vậy, khi tư vấn cách âm, nên xác định rõ khách hàng đang quan tâm đến mức âm cuối cùng, mức giảm so với hiện trạng, hay một chỉ tiêu cách âm của kết cấu.
Vì sao con số cụ thể tạo ra cách tư vấn minh bạch hơn?
Khi nghe câu “cách âm 70%”, khách hàng rất khó biết mình sẽ nhận được điều gì sau khi bỏ tiền thi công.
Nhưng nếu hồ sơ ghi:
kèm hiện trạng, cấu tạo, vị trí đo, phương pháp đo và tiêu chí nghiệm thu, thì cả chủ đầu tư và đơn vị thi công đều có cùng một cơ sở để trao đổi.
Điều này cũng giúp giải thích một nguyên tắc quan trọng: mục tiêu càng cụ thể thì cấu tạo kỹ thuật và chi phí cũng cần được xác định cụ thể.
Đừng nói “cách âm bao nhiêu phần trăm” khi có thể nói bằng dB
Trong lĩnh vực cách âm, câu “giảm 50% tiếng ồn” có thể tạo cảm giác rất ấn tượng nhưng không đủ để mô tả chính xác kết quả kỹ thuật nếu không nói rõ cách tính.
Cách trình bày có giá trị hơn là:
Nguyên tắc đơn giản
Đừng bán một tỷ lệ phần trăm. Hãy xác định một mục tiêu đo được và công bố kết quả đo.
“50%” chỉ là một tỷ lệ nếu có công thức và cơ sở xác định. “50 dB(A)” là một mức đo cụ thể khi đi kèm điều kiện đo thích hợp.
Cách âm nên bắt đầu từ một con số cụ thể
Nếu công trình có yêu cầu về mức ồn mục tiêu, hãy xác định hiện trạng, vị trí đo và chỉ tiêu cần đạt trước khi lựa chọn vật liệu và cấu tạo.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét